De PvdA-leden verdienen niet alleen het laatste woord, maar ook het eerste

De fractie van de PvdA wil samen met die van GroenLinks als één blok deelnemen aan de formatiegesprekken met VVD, D66 en CDA. Dat heeft onze partijleider Lilianne Ploumen gisteren in een mail aan de leden aangekondigd. Ze besloot haar mail met de volgende boodschap:

"En natuurlijk gaan we hierover in gesprek, want de leden hebben het laatste woord. Alle stappen zetten we immers alleen maar samen. De PvdA organiseert daarom op korte termijn een politieke ledenraad zodat jullie je stem kunnen laten horen."

Lied

Ik was in eerste instantie enthousiast over het bericht van Ploumen. Immers: “De leden hebben het laatste woord.” Ledendemocratie dus. Maar los van de vraag of het wel of niet een goede zaak is dat de PvdA nu samen met GroenLinks wil optrekken in de formatie – er zijn goede argumenten voor en tegen – wringt hier iets anders: de PvdA-leden krijgen van Ploumen via de ledenraad het laatste woord. Dat moeten we dus vrij letterlijk nemen: de fractie heeft al besloten dat ze als één blok wil optrekken met GroenLinks. De leden lijken min of meer voor een voldongen feit geplaatst: het lied is ingestudeerd, het optreden heeft reeds plaatsgevonden, en nu mogen de leden nog even “hun stem laten horen”.

Fusie

Waarom hebben de leden niet het eerste woord? En waarom kondigt fractievoorzitter en partijleider Ploumen een ledenraad aan en niet het partijbestuur? Er lijkt een proces in gang te zijn gezet dat mogelijk leidt tot een fusie van de fracties van PvdA en GroenLinks zonder dat de leden daar van begin af aan bij betrokken zijn.

Ledendemocratie

Nu kan het best zijn dat een ruime meerderheid van de PvdA-leden voorstander is van een fusie met GroenLinks. Maar er is ook een aanzienlijke minderheid die dat niet is. Om onrust en verdeeldheid binnen de partij te voorkomen, moet het partijbestuur het voortouw nemen in de discussie over samenwerking en eventueel een fusie met GroenLinks. Door nu het initiatief te laten aan de fractie, en dat binnen de context van gecompliceerde formatieonderhandelingen, bewijst het partijbestuur de ledendemocratie geen dienst. De leden zouden niet alleen het laatste woord moeten hebben, maar ook het eerste woord.